Forex Davalarında Uzman Mütalaasının Hukuki ve Teknik Önemi

Adli Bilişim ve Siber Güvenlik Uzmanı Cüneyt Üre olarak, Forex dolandırıcılığı dosyalarında dijital delillerin teknik analizi ve uzman mütalaası hazırlamaktayım. Bu sayfa, uygulamadaki teknik sorunların hukuki değerlendirmesini ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır.Teknik İnceleme ve Uzman Mütalaası Rehberi:

Forex Davalarında Uzman Mütalaası Neden Gereklidir?

Uzman mütalaası, özellikle Forex dolandırıcılığı gibi teknik yoğunluklu davalarda mahkeme sürecini ve hâkimin kararını derinden etkileyen asli bir unsurdur. Kaynaklara göre mütalaanın yargılama sürecine ve karara etkileri şu şekildedir:

• Teknik Dili Hukuka Tercüme Eder: Hâkimler, sahte platformların arka plan kodlarını, log mimarisini veya karmaşık işlem algoritmalarını bilemezler; ancak işlenen dijital hilenin doğasını anlamakla yükümlüdürler. Uzman mütalaası, bu karmaşık teknik verileri anlaşılır bir hukuki dile çevirerek hâkimin konuyu kavramasını sağlayan bir köprü işlevi görür.
• Hâkimin Vicdani Kanaatini İnşa Eder: Hukuken takdiri bir delil statüsünde olmasına rağmen uzman mütalaası, teknik konularda hâkimin vicdani kanaatinin oluşumunu doğrudan yönlendirir ve kararı teknik bir temele oturtur. Birçok dosyada yalnızca yardımcı bir görüş olmaktan çıkarak, karar vericinin kanaatini oluşturan asli delil araçlarından biri haline gelir.
• Tek Hâkimli Mahkemelerde Belirleyiciliği Artmıştır: 11. Yargı Paketi ile yapılan usul değişiklikleri sonucunda nitelikli dolandırıcılık suçlarının yargılaması tek hâkimli mahkemelere (Asliye Ceza Mahkemeleri) geçmiştir. Teknik karmaşıklığın artık heyet halinde kolektif bir müzakereden değil, tek bir hâkimin süzgecinden geçiyor olması, mahkemenin uzman mütalaasına duyduğu ihtiyacı ve raporun dosyaki ağırlığını daha da artırmıştır.
• Delillerin Geçerliliğini ve Kabul Edilebilirliğini Sağlar: Soruşturma aşamasında dijital verilerin (CMK m.134 kapsamında) hukuka uygun toplanması şarttır. Uzman mütalaası, imaj alma ve hash doğrulama gibi süreçlerin teknik doğruluğunu teyit ederek, mahkemeye sunulan delilin güvenilirliğini ve kabul edilebilirliğini güçlendirir.
• İlliyet Bağını Kurarak Soruşturmanın Yönünü Çizer: Uzman incelemesi; IBAN-IP eşleşmelerini, para akış grafiklerini ve kripto transfer izlerini analiz eder. Bu analizler yapılmadan, suçtan elde edilen gelir ile mağdurun uğradığı zarar arasındaki illiyet bağı mahkemece kurulamaz. Erken aşamada alınan bir mütalaa, delillerin kaybolmasını önler, savcının soruşturma yönünü belirler ve takipsizlik (KYOK) riskini ciddi oranda azaltır.

Sonuç itibarıyla uzman mütalaası, mahkeme sürecinde bir tercih veya şikâyet süsü değil; dijital hileyi görünür kılan, maddi gerçeğe ulaşmayı sağlayan davanın epistemik omurgasıdır

I. Giriş: Dijital Hilenin İspatı ve Bilimsel Delil İhtiyacı

Forex dolandırıcılığı, klasik malvarlığı suçlarından farklı olarak, dijital altyapı üzerinde kurgulanan, sınır aşan, çok katmanlı bir hile mimarisi ile icra edilmektedir. Bu suç tipinde mağdurun iradesi; sahte yatırım panelleri, manipülatif kâr grafikleri, sözde “uzman danışman” yönlendirmeleri ve banka/kripto ödeme zincirleri üzerinden sakatlanmaktadır. Bu nedenle Forex dosyalarında ispat, salt beyan ve dekontla değil; teknik verinin bilimsel analizi ile mümkündür.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun m.157 (basit dolandırıcılık) ve özellikle m.158/1-f (bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık) hükümleri, Forex dolandırıcılığı dosyalarının tipik normatif dayanağını oluşturur. Bu bağlamda suçun oluşumu için aranan “hileli davranış” unsuru, dijital platformların teknik işleyişi çözülmeden sağlıklı biçimde değerlendirilemez. Hile, burada teknik bir kurguya dönüşmüştür; dolayısıyla ispatı da teknik olmak zorundadır.

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun m.37 ve m.109 hükümleri, kaldıraçlı işlemlerin lisanslı aracı kurumlar eliyle yürütülmesini zorunlu kılar; lisanssız faaliyetler bakımından cezaî ve idarî yaptırımlar öngörür. SPK’nın ikincil düzenlemeleri (kaldıraç sınırı, başlangıç teminatı, Takasbank teminat yapısı) Forex faaliyetinin meşru zeminini belirler. Bu zeminin dışına çıkan her platform, “izinsiz yatırım hizmeti” şüphesi doğurur ve dolandırıcılık suçu ile kesişir.

Bu normatif çerçevede, Forex davalarında uzman mütalaası (HMK m.293; CMK m.67/6) yalnızca yardımcı bir görüş değil, çoğu dosyada karar vericinin teknik kanaatini inşa eden asli delil araçlarından biridir.

II. Ceza Hukuku Boyutu: TCK M.157–158 ve Hilenin Teknik İspatı

TCK m.158/1-f, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılığı nitelikli hal olarak düzenler. Forex dolandırıcılığında kullanılan MetaTrader benzeri paneller, web tabanlı işlem arayüzleri, mobil uygulamalar ve arka planda çalışan sunucu yazılımları; hilenin icra vasıtasıdır. Bu nedenle “bilişim sistemi” kavramı, salt bir iletişim aracı değil, aldatma mekanizmasının kendisi haline gelmiştir.

Ceza dogmatiği bakımından hilenin aldatıcılık vasfı, mağdurun denetleme imkânını bertaraf edecek yoğunlukta olmalıdır. Forex dosyalarında bu yoğunluk; sahte kâr grafikleri, gecikmeli fiyat akışları (price feed manipulation), swap/komisyon kalemlerinin teknik olarak gizlenmesi, hesap kilitleme ve “ek ödeme” baskısı gibi yöntemlerle sağlanır. Bu teknik örüntünün ortaya konulması, adli bilişim uzmanının sunucu logları, emir geçmişi (order history), IP eşleşmeleri ve veri bütünlüğü (hash) analizleri ile mümkündür.

Burada kritik nokta şudur: Hâkim, platformun arka plan kodunu ve log mimarisini bilmez; fakat hilenin teknik doğasını anlamak zorundadır. İşte uzman mütalaası, teknik dili hukuka tercüme eden köprü işlevi görür.

III. Soruşturma Evresi ve CMK M.134: Dijital Delilin Hukuka Uygun Toplanması

Forex davalarında teknik inceleme neden gereklidir?

Forex dolandırıcılığı dosyalarında deliller çoğunlukla dijitaldir:

• Sunucu işlem kayıtları,

• Banka/ödeme kuruluşu transfer logları,

• Kripto cüzdan hareketleri,

• WhatsApp ve e-posta yazışmaları,

• Domain ve hosting kayıtları.

CMK m.134, bilgisayar ve dijital materyaller üzerinde arama, kopyalama ve imaj alma usulünü düzenler. Delilin hukuka uygun elde edilmesi, ileride mahkemece kabul edilebilirliğinin ön şartıdır. Uzman mütalaası, imaj alma sürecinin teknik doğruluğunu ve veri bütünlüğünü (hash doğrulaması) teyit ederek delilin güvenilirliğini güçlendirir.

11.Yargı Paketi ile soruşturma aşamasında banka ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde hesapların askıya alınmasına ve elkoyma tedbirlerine ilişkin düzenlemeler genişletilmiş; savcılık ve hâkim kararlarıyla suç gelirine süratle müdahale imkânı tanınmıştır. Bu çerçevede teknik analiz, para akış zincirinin süratle tespiti için hayati rol oynar.

Erken uzman incelemesi yapılmazsa, geçici log kayıtları silinebilir; IP eşleşmeleri kaybolabilir; kripto transferleri iz sürülemez hâle gelebilir. Bu nedenle mütalaa, soruşturmanın ilk aşamasında devreye girmelidir.

IV. HMK M.293 ve CMK M.67/6: Uzman Görüşünün Delil Değeri

6100 sayılı HMK m.293, taraflara uzmanından bilimsel mütalaa alma hakkı tanır. Ceza yargılamasında ise CMK m.67/6, savcıya ve taraflara bilirkişi raporuna karşı veya onun yanında uzman görüşü sunma imkânı verir. Bu düzenlemeler, Forex davalarında teknik analizin resmî bilirkişi raporuyla sınırlı kalmamasını sağlar.

Uzman mütalaası, takdiri delildir; ancak teknik konularda vicdani kanaatin oluşumunu yönlendirir. Özellikle tek hâkimli Asliye Ceza Mahkemelerinde (11. Yargı Paketi sonrası görev değişikliği bağlamında), teknik dosyalarda uzman raporunun ağırlığı daha da artmıştır.

V. SPK Mevzuatı ve İzinsiz Faaliyetin Tespiti

6362 sayılı SPK Kanunu, yatırım hizmetlerinin lisanslı aracı kurumlar eliyle yürütülmesini zorunlu kılar. Lisanssız Forex platformları bakımından “izinsiz sermaye piyasası faaliyeti” söz konusudur. SPK’nın kaldıraç sınırı (1:10), başlangıç teminatı eşiği ve Takasbank teminat yapısı; yatırımcı koruma mekanizmalarının temelini oluşturur.

Uzman mütalaası, platformun lisans durumunu, Takasbank kayıtlarıyla uyumunu, teminatların gerçekliğini ve yatırımcıya gösterilen panelin gerçeğe uygunluğunu teknik olarak analiz eder. Sahte panel ile gerçek piyasa verisi arasındaki farkın tespiti, çoğu dosyada hilenin çekirdeğini oluşturur.

VI. Para İzi, Kripto Varlık ve Malvarlığı Tedbirleri

Forex dolandırıcılığı dosyalarında para çoğu zaman IBAN zinciri veya kripto varlık transferleri üzerinden hareket eder. 11. Yargı Paketi ile soruşturma aşamasında hesapların askıya alınmasına ve malvarlığına el koyma süreçlerine ilişkin düzenlemeler, etkin müdahaleyi kolaylaştırmıştır

Uzman mütalaası;

• Para akış şemasını grafikleştirir,

• IBAN–hesap adı–IP eşleşmesini kurar,

• Kripto transfer hash’lerini analiz eder,

• Zincir kopukluklarını ve layering (katmanlama) yöntemlerini tespit eder.

Bu analiz olmaksızın, suç gelirinin kaynağı ile mağdur zararı arasındaki illiyet bağı kurulamaz.

VII. 11. Yargı Paketi Sonrası Görev Ve Usul Değişiklikleri

25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme ile, 5235 sayılı Kanun’un 12. maddesinde yapılan değişiklik sonucu “nitelikli dolandırıcılık (m.158)” ibaresi metinden çıkarılmış; böylece bu suçların yargılamasında görevli mahkeme yapısında değişiklik meydana gelmiştir. Bu değişim, teknik yoğunluklu Forex dosyalarının tek hâkimli mahkemelerde görülmesi sonucunu doğurmuştur.

Bu yeni yapıda uzman mütalaasının stratejik önemi artmıştır. Çünkü teknik karmaşıklık, kolektif müzakere filtresinden değil, tek bir hâkimin değerlendirmesinden geçmektedir.

VIII. SONUÇ: FOREX DAVALARINDA UZMAN MÜTALAASI BİR TERCİH DEĞİL, ZORUNLULUKTUR

Uzman mütalaası KYOK riskini nasıl azaltır?

Forex dolandırıcılığı davaları; dijital altyapı, finansal iz sürme ve normatif kesişim alanlarının birleştiği karmaşık dosyalardır. Bu dosyalarda;

• TCK m.158’in uygulanabilirliği,

• CMK m.134 kapsamında delilin hukuka uygunluğu,

• HMK m.293 ve CMK m.67/6 çerçevesinde uzman görüşünün sunulması,

• SPK mevzuatına aykırılığın teknik tespiti,

• Malvarlığı tedbirlerinin etkinliği, ancak bilimsel ve teknik analizle anlam kazanır.

Uzman mütalaası, dijital hileyi görünür kılar; delili sistematize eder; savcının soruşturma yönünü belirler; hâkimin vicdani kanaatini teknik temele oturtur. Erken aşamada alınan bir teknik rapor, KYOK riskini azaltır; iade ve tazmin süreçlerini güçlendirir; ceza muhakemesinin maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet eder.

Sonuç itibarıyla, Forex dolandırıcılığı dosyalarında uzman mütalaası savunmanın veya şikâyetin süsü değil; dosyanın epistemik omurgasıdır. Dijital çağın suç tipleri, dijital çağın ispat araçlarını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, adli bilişim temelli uzman incelemesi olmaksızın yürütülen Forex soruşturmaları, eksik ve kırılgan kalmaya mahkûmdur.

Forex dolandırıcılığı dosyanızda teknik inceleme ve uzman mütalaası gereksinimi bulunuyorsa iletişim bölümünden başvuru yapabilirsiniz.

Günceleme Tarihi: 26.02.2026 05:37