SPK Erişim Engeli Kararları Arşivi

Bu bölüm, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayımlanan bültenlerde yer alan erişim engeli kararlarının, hukuki dayanağı ve tarihsel gelişimiyle birlikte arşivlenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Özellikle internet üzerinden yürütüldüğü belirtilen izinsiz sermaye piyasası faaliyetleri, izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı, kaldıraçlı işlem ve benzeri yatırım hizmetleri, yatırımcı mağduriyetleri bakımından ayrı bir inceleme alanı oluşturmaktadır.

Sermaye Piyasası Kanunu m.99 Kapsamında İzinsiz Faaliyet Tedbirleri

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 99. maddesi, izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinde Sermaye Piyasası Kurulu’nun alabileceği tedbirleri düzenlemektedir. Maddeye göre Kurul, izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin durdurulması için gerekli tedbirleri almaya; her türlü hukuki ve cezai sorumluluk saklı kalmak kaydıyla, izinsiz faaliyet ve işlemlerin doğurduğu sonuçların iptali ile nakit veya sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine iadesi için dava açmaya yetkilidir.

Kanun hükmünde ayrıca, izinsiz sermaye piyasası faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile bu konuda sorumluluğu tespit edilen ortak ve yöneticiler hakkında, zararın kesinleşmiş olması şartı aranmaksızın belirli idari tedbirlerin uygulanabileceği düzenlenmiştir. Bu yönüyle SPK m.99, yalnızca sonradan yaptırım uygulanmasına ilişkin değil, aynı zamanda izinsiz faaliyetin durdurulmasına ve sonuçlarının giderilmesine yönelik koruyucu bir müdahale alanı oluşturmaktadır.

İzinsiz sermaye piyasası faaliyetinde uygulanacak tedbirler
MADDE 99 – (1) Kurul, izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin durdurulması için gerekli her türlü tedbiri almaya, her türlü hukuki ve cezai sorumluluk saklı kalmak kaydıyla, izinsiz sermaye piyasası faaliyet ve işlemlerinin doğurduğu sonuçların iptali ve nakit ya da sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine iadesi için tespit tarihlerinden itibaren bir yıl ve her hâlde vukuu tarihlerinden itibaren beş yıl içinde dava açmaya yetkilidir.
(2) İzinsiz sermaye piyasası faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile Kurulca bu konuda sorumluluğu tespit edilen ortak ve yöneticiler hakkında, söz konusu faaliyetlerden doğan zararın kesinleşmiş olması şartı aranmaksızın, 96 ncı maddenin ikinci fıkrası kıyasen uygulanır.
(3) (Değişik:26/6/2024-7518/7 md.) İzinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin, internet aracılığı ile yürütüldüğü tespit edildiğinde; internet aracılığıyla yapılan yayınlarla ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine Kurul tarafından karar verilir. Karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilir.
(4) (Ek: 17/4/2017-KHK/690-67 md.; Değiştirilerek kabul: 1/2/2018-7077/57 md.) Kuruldan izin alınmaksızın kitle fonlama platformları aracılığıyla halktan para toplandığına veya Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik olarak internet aracılığıyla yurt dışında kaldıraçlı işlem ve kaldıraçlı işlemlerle aynı hükümlere tabi olduğu belirlenen türev araç işlemleri yaptırıldığına ilişkin bilgi edinilmesi halinde, internet aracılığıyla yapılan yayınlarla ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine Kurul tarafından karar verilir. Karar uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilir.

İnternet Yayınları Bakımından İçeriğin Çıkarılması ve Erişimin Engellenmesi

26.06.2024 tarihli ve 7518 sayılı Kanun değişikliği sonrasında, izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerinin internet aracılığıyla yürütüldüğünün tespit edilmesi hâlinde, ilgili yayınlar hakkında içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine Sermaye Piyasası Kurulu tarafından karar verilebilmektedir. Bu karar, uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilmektedir.

Ayrıca, Kuruldan izin alınmaksızın kitle fonlama platformları aracılığıyla halktan para toplandığına veya Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik olarak internet aracılığıyla yurt dışında kaldıraçlı işlem ve aynı hükümlere tabi türev araç işlemleri yaptırıldığına ilişkin bilgi edinilmesi hâlinde de, internet yayınları hakkında içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi yönünde karar alınabilmektedir. Bu düzenleme, özellikle yurt dışı merkezli görünen ancak Türkiye’deki yatırımcıları hedefleyen platformlar bakımından önem taşımaktadır.

SPK 99/A Kapsamında Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemelerle birlikte, izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyetleri de Sermaye Piyasası Kurulu’nun gözetim ve müdahale alanı içinde değerlendirilmektedir. Bu nedenle SPK bültenlerinde, bazı internet siteleri hakkında Türkiye’de yerleşik kişilere yönelik izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı yürütüldüğü belirtilerek erişim engeli sürecine ilişkin kararlar yayımlanabilmektedir.

Bu kapsamda hazırlanan arşivde, SPK bültenlerinde kamuya açık şekilde yer alan internet sitesi adresleri, ilgili bülten tarihi, bülten sayısı ve kararın hukuki dayanağı ile birlikte sınıflandırılmaktadır. Böylece yatırımcılar, avukatlar ve adli bilişim incelemesi yapan uzmanlar açısından kararların tarihsel olarak takip edilebilmesi amaçlanmaktadır.

Bu Arşivin Hukuki Niteliği

Bu sayfada yer alan bilgiler, Sermaye Piyasası Kurulu bültenlerinde kamuya açıklanan verilerin derlenmesinden ibarettir. Arşivde bir internet sitesi adresinin bulunması, herhangi bir kişi veya kuruluş hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet, suç isnadı ya da dolandırıcılık tespiti anlamına gelmez. SPK bültenleri, ilgili idari değerlendirme ve tedbir sürecinin kamuya açıklanan yönünü göstermektedir.

Bu nedenle, bir internet sitesinin SPK bülteninde yer alması, somut olayda mağduriyetin, zararın, fail bağlantısının veya hukuki sorumluluğun kendiliğinden ispatlandığı anlamına gelmez. Her dosyada banka dekontları, IBAN bilgileri, platform yazışmaları, kripto transfer TXID kayıtları, IP-log verileri, kullanıcı paneli ekran görüntüleri ve varsa savcılık dosyası birlikte değerlendirilmelidir.

Adli Bilişim ve Uzman Mütalaası Açısından Önemi

SPK bültenlerinde yer alan erişim engeli kararları, özellikle Forex mağduriyetleri, kripto varlık platformları, kaldıraçlı işlem uyuşmazlıkları, para transfer zinciri analizi ve dijital delil incelemesi bakımından destekleyici veri niteliği taşıyabilir. Ancak teknik değerlendirme yapılırken yalnızca alan adı bilgisine dayanılması yeterli değildir.

Somut dosyada, yatırımcının hangi platforma yönlendirildiği, paranın hangi banka hesabına aktarıldığı, alıcı hesabın kim tarafından kullanıldığı, iletişimin hangi kişi veya hesaplar üzerinden yürütüldüğü, kripto transferleri varsa hangi cüzdan adreslerine gönderim yapıldığı ve tüm bu işlemlerin zaman çizelgesinin nasıl oluştuğu ayrıca incelenmelidir. Bu nedenle uzman mütalaası hazırlanırken SPK bülten bilgisi, dosyadaki diğer dijital ve mali delillerle birlikte değerlendirilmelidir.

Arşivleme Yöntemi

Bu bölümde yer alan her bülten sayfası, standart bir yöntemle hazırlanır. Her sayfada ilgili SPK bülten tarihi, bülten sayısı, internet sitesi adresleri, değerlendirme konusu ve mümkün olduğu ölçüde hukuki dayanak gösterilir. Böylece bültenler arasında karşılaştırma yapılabilir, belirli alan adları tarihsel olarak takip edilebilir ve adli bilişim incelemelerinde kullanılabilecek düzenli bir başvuru arşivi oluşturulur.

SPK Bültenlerine Göre Erişim Engeli Kararları

Aşağıda, SPK bültenlerinde yer alan erişim engeli kararları tarih ve bülten sayısına göre arşivlenmiştir. Bülten arşivinde yalnızca erişim engeli kararı bulunan bültenler listelenir