Arabuluculuk Dosyanızın Son Günü” Mesajı Dolandırıcılıktır: Hukuki Gerçekler ve Uyarılar

Son yıllarda vatandaşlara gönderilen bazı SMS ve arama içeriklerinde, “arabuluculuk dosyanız”, “son onay günü”, “cezai işlemle karşılaşmamak için arayın” gibi ifadelerin sıklıkla kullanıldığı görülmektedir.

İlk bakışta resmi ve hukuki bir süreç izlenimi veren bu mesajlar, gerçekte hukuk sistemine yabancı olmayan ancak hukuki kavramları bilinçli şekilde çarpıtan organize dolandırıcılık yöntemlerinin bir parçasıdır.

Bu yazıda, özellikle zorunlu (dava şartı) arabuluculuk kavramı üzerinden yürütülen bu manipülasyonun neden hukuken geçersiz, hangi aşamalarda hukuka aykırı olduğu ve vatandaşların nasıl yanıltıldığı tüm yönleriyle açıklanacaktır.

Arabuluculuk Nedir ve Nasıl Başlar?

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk, 6325 sayılı Kanun ile düzenlenmiş olup, özel hukuk uyuşmazlıklarında tarafların dava açmadan önce veya dava sürecinde, tarafsız ve bağımsız bir arabulucu eşliğinde uyuşmazlığı çözmelerini amaçlayan bir yöntemdir.

Zorunlu arabuluculuk ise, kanunun açıkça belirttiği bazı uyuşmazlık türlerinde mahkemeye başvurudan önce mutlaka tamamlanması gereken bir dava şartıdır. Bu süreç kendiliğinden, otomatik ya da bir kamu makamının yönlendirmesiyle başlamaz.

Zorunlu arabuluculuk sürecinin başlayabilmesi için:

• Ortada özel hukuk kaynaklı bir uyuşmazlık bulunmalıdır

• Uyuşmazlık türü kanunda açıkça dava şartı arabuluculuk kapsamında sayılmış olmalıdır

• Taraflardan biri, bilinçli ve iradi şekilde arabuluculuk bürosuna başvuruda bulunmalıdır

Bu üç şarttan biri dahi yoksa, ortada hukuken geçerli bir arabuluculuk süreci yoktur.

Savcılık Başvurusu ile Arabuluculuk Birbirine Karıştırılamaz

Dolandırıcılık içerikli mesajların en sık kullandığı yanıltma yöntemi, savcılık süreçleri ile arabuluculuğun bilinçli olarak birbirine karıştırılmasıdır. Oysa bu iki mekanizma hukuken tamamen farklıdır.

Savcılık, yalnızca ceza hukuku kapsamına giren fiiller bakımından yetkilidir. Bir kişi savcılığa başvurduğunda:

• Bir suç isnadı söz konusudur

• Kamu adına yürütülen bir ceza soruşturması vardır

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda düzenlenen uzlaştırma kurumu, yalnızca belirli suç tipleri için ve ceza soruşturması kapsamında uygulanır. Bu kurumun, 6325 sayılı Kanun’daki arabuluculuk ile hiçbir hukuki bağlantısı yoktur.

Savcılık;

• Özel hukuk uyuşmazlıklarını arabulucuya gönderemez

• Zorunlu arabuluculuk sürecini başlatamaz

• “Son gün”, “onay”, “cezai yaptırım” gibi ifadelerle özel hukuk süreci yaratamaz

Bu nedenle, “savcılıktan arabuluculuğa gitti”, “dosya arabuluculukta, ceza almamak için arayın” gibi anlatımlar hukuken tamamen asılsızdır.

Gerçek Bir Arabuluculuk Sürecinde Bu Tür Mesajlar Olmaz

Hukuka uygun yürütülen bir arabuluculuk sürecinde:

• Arabulucu, taraflara dosya numarası, kendi sicil bilgileri ve uyuşmazlığın konusu ile birlikte ulaşır

• Bildirimler çoğunlukla UYAP, e-Devlet, resmî tebligat veya kayıt altına alınan iletişim yolları üzerinden yapılır

• “Son onay günü” şeklinde bir kavram hukukta yoktur

• Arabuluculuk sürecinde cezai yaptırım tehdidi bulunmaz

Arabuluculuğa katılmamanın tek sonucu, bazı davalarda yargılama giderleri yönünden değerlendirme yapılabilmesidir. Hapis, adli para cezası, sicil kaydı gibi sonuçlar kesinlikle söz konusu değildir.

Dolayısıyla SMS yoluyla iletilen ve belirsiz ifadeler içeren bu mesajlar, hukuki değil psikolojik baskı üretmeye yöneliktir.

Bu Mesajlar Neden Dolandırıcılık Niteliği Taşır?

Uygulamada karşılaşılan bu mesajlar;

• Hukuki kavramları bilinçli şekilde yanlış kullanır

• Korku ve aciliyet duygusu yaratır

• Kişiyi düşünmeden telefonla aramaya veya iletişime geçmeye zorlar

• Sonrasında ödeme talebi, dosya kapatma vaadi veya yönlendirme yapılır

Bu yapı, klasik anlamda bir sosyal mühendislik ve nitelikli dolandırıcılık yöntemidir. Hukuk sistemine aşina olmayan kişiler üzerinde ciddi mağduriyetler doğurabilmektedir.

Vatandaşlar Ne Yapmalıdır?

Bu tür mesajlarla karşılaşıldığında:

• Mesaj içeriği kesinlikle ciddiye alınmamalı

• Geri arama yapılmamalı

• Mesaj silinmemeli, delil olarak saklanmalı

• e-Devlet üzerinden arabuluculuk dosyası sorgulaması yapılmalı

• Gerçek bir dosya yoksa, Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusu ve BTK / CİMER başvurusu değerlendirilmelidir.

Sonuç: Hukuki Görünümlü Bir Tuzak

“Arabuluculuk dosyanızın son günü” şeklindeki mesajlar, hukuki bir sürecin parçası değildir. Bu ifadeler, hukuku araçsallaştırarak korku üretmeyi hedefleyen organize dolandırıcılık girişimleridir.

Zorunlu arabuluculuk;

• savcılıkla başlamaz,
• ceza tehdidi içermez,
• SMS ile ‘son gün’ bildirimi yapılmaz.

Hukuki süreçler, ancak şeffaf, kayıtlı ve kanuna uygun yollarla yürütülür. Bunun dışındaki tüm bildirimler şüpheyle karşılanmalı ve gerektiğinde hukuki mercilere taşınmalıdır.